Қазақстан оқулықтары бойынша іздеу

Николай Николаевич Баранский (1881—1963) — география ғылымының докторы, профессор, КСРО Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі. Николай Николаевич Баранский Томск қаласында дүниеге келген. ММУ-де жұмыс істеп жүргенде, ол экономикалық география теориясының негізін қалады, сондықтан экономикалық география ғылымының дамуы оның есімімен байланысты. Мына сөздер Н.Н.Баранскийге тиесілі: «Гео-графия —...

Биылғы жылы сендер география пәнін оқуға кірісесіңдер. Ол адамның өмір сүретін ортасы туралы білім береді, адамдардың әртүрлі табиғат жағдайында күнделікті өмірде қалай тіршілік етіп, шаруашылық жүргізетінімен таныстырады. Географиялық білім бізге қызықтыратын нысандардың қайда орналасқанын анықтау үшін де қажет. Біз кәсіби географ-мамандар құрастырған картографиялық материалдарды пайдаланамыз...

лары міндетті түрде оқылатын болуы тиіс. Сондықтан картасызбадағы барлық жазулар қара түсті баспа әріптерімен, қатесіз және қысқартусыз беріледі. Картасызбаны құрастыру үшін қара және түрлі түсті қарындаштар, қара және түсті сия пайдалану қажет. Қағазды бүлдірмеу үшін және жазуды немесе таңбаны өзгерту мүмкіндігін сақтау үшін қарындашты қатты батырмау керек. Фломастер, маркер, акварель бояуы...

Кейбір жағдайда оқулық географиялық нысандар мен кеңістіктердің жекелеген қасиетін қалай білуге болатыны туралы тек нұсқаулар ұсынады. Сендер бұл қасиеттерді тәжірибе немесе далалық зерттеулер жүргізу арқылы өздерің анықтайтын боласыңдар. Кейбір тапсырма мен сұрақтардың жауабын тек географиялық картадан табуға болады. Сонымен қатар көптеген жауапты сендер дайын кескін карталарға және өздерің...

Оқулық екі кітаптан тұрады. Бірінші кітап «Географиялық зерт-теу әдістері», «Картография және географиялық деректер базасы», «Физикалық география» атты бөлімдерді қамтиды. Алдыңғы екі бөлімде зерттеу және зерттеушілер, географиялық карталар оқытылса, 3-бөлімде литосфера, атмосфера, гидросфера, биосфера, «Қазақстан аумағының ірі физикалық-географиялық аудандары» тақырыптары қамтылады. Екінші...

1. Географиялық зерттеулер адамдардан, қоғам мен мемлекеттен тыс жүргізіле ала ма? 2. Адамдарды географиялық зерттеулермен және саяхатпен шұғылдануға қандай қажеттіліктер ынталандырды? Қандай қажеттілік географтар мен саяхатшыларды әлемге әйгіледі? 3. Ежелгі кезден біздің заманымызға дейін мемлекет қажеттілігі қалай өзгерді? 4. Қазіргі кезде қоғам мен мемлекеттің қандай қажеттіліктері...

Ел туралы мәлімет қажет ететін адамдардың барлығы оның координаттар бойынша орналасуын біледі және елестете алады. Кейде олар қасында орналасқан нысандарды атағанда жақсырақ бағдарлай алады. Бұл – 8-параграфта үйренген географиялық номенклатураны зерттеу тәсілдерінің бірі. Елдің табиғи нысандарға қатысты орналасуы – физикалық-географиялық орналасу деп аталады. Біз де өз өмірімізде адамдарға...

Географиялық зоналылық экватордан полюске қарай географиялық белдеулердің заңды ауысуынан және осы белдеулердің шегінде географиялық зоналардың орналасуынан байқалады. Географиялық қабықтың ең ірі ендік-зоналылық бірлігі – географиялық белдеу. Ол радиациялық теңгерім мен атмосфераның жалпы айналымының ерекшеліктері бойынша бөлінеді. Белдеудің шеңберінде климаттың салыстырмалы біркелкілігі тән, ол...

Қазақ КСР Географиялық қоғамы КСРО Географиялық қоға-мының ірі бөлімшесі болды. Ол 1902 жылы Верный (Алматы) қаласында Орыс география қоғамының (ОГҚ) бөлімшесі ретінде ұйымдастырылды, сол сияқты ОГҚ бөлімдері Семей және Орын-борда құрылды. 1939 жылы КСРО ҒА құрамында Бүкілкеңестік Географиялық қоғамының Қазақ филиалы ұйымдастырылды, ал 1968 жылы Қазақ Географиялық қоғамы мәртебесін алды. Қазақ...

1. Географиялық номенклатурамен жұмыс жүргізу не үшін қажет? 2. Географиялық нысандарды қалай іздеу керек? Дүниежүзілік картадағы олардың орналасуын қалай есте сақтауға болады? 3. Нысандардың орналасуын есте сақтау бойынша бұл параграфта сипатталғандардан басқа, ең аз дегенде бес тәсіл ұсыныңдар. 4. Картадан географиялық номенклатура нысандарын көрсетуді қалай ұйымдастырған жөн? 5. Неліктен...

Географиялық қабықтың құрылымы. Географиялық қабық – Жердің қабығы, оның шегінде атмосфераның төменгі қабаттары, литосфераның жоғарғы бөлігі, бүкіл гидросфера мен биосфера бір-бірі- не өзара еніп және бір-бірімен өзара тығыз қарым-қатынаста болады (1-сурет). Жер бетінде тіршілік кейіннен пайда болған, сондықтан алғашында географиялық қабық тек үш қабықтан тұратын: гидросфера, атмосфера және...

Картасызба қолмен орындалуы мүмкін, мәселен, далалық зерттеулер кезінде қойындәптеріне жасалады. Оны құрастыруда көбінесе кескін карталар қолданылады. Әдетте картасызбаның картографиялық торы болмайды, онда масштаб үнемі сақтала бермейді. Сондықтан картасызбаның көмегімен есептеу жүргізе алмайсың. Бірақ ол ненің қайда орналасатынын немесе орналасқанын, географиялық нысанда не болғанын ұзақ ауызша...

1. Географиялық нысанның басқа физикалық нысандардан айырмашылығы қандай? 2. Географиялық нысандарға қандай физикалық қасиеттер тән? Ең кемі бес қасиетті атаңдар. 3. Географиялық нысандардың қандай физикалық қасиеттерін өлшеуге болады? Техникалық өлшеу құралдары мен мұндай қасиеттерді өлшеу бірлігін атаңдар. 4. Қандай физикалық қасиеттерді бағалауға болады? Географиялық нысандардың физикалық...

География ғылымы қамтылатын аймақтары бойынша да бөлінеді. Жергілікті жердің (өлкетану), ауданның (физикалық география), аймақтың (әлеуметтік-экономикалық және саяси география), елдің, дүние бөлігінің, материктер мен мұхиттардың, дүниежүзінің географиясын бөліп көрсетуге болады. Сонымен бірге мұндай бөлу физикалық география мен әлеуметтік-экономикалық географияны да қамти алады.

Картасызбаның картадан айырмашылығы неде? § 3 параграфта белгілі болғандай, карта – маңызды географиялық ақпарат көзі. Ал картографиялық әдіс географияда маңызды орын алады. 6-сыныпта карталардың міндеті мен жіктелуі, картада жердің беткі қабатын бейнелеу тәсілдері оқытылады. Сендер шартты белгілер жүйесінің көмегімен географиялық карталарды оқуды үйрендіңдер. Картаның көмегімен кез келген жердің...

Сендерді география ғылымымен одан әрі танысу күтіп тұр. «Табиғи-аумақтық кешендер» бөлімшесінің сабақтары бойынша, сендер географиялық қабық дамуы мен жұмыс істеуінде зоналылық, секторлық, биіктік белдеулігі, бейзоналылық, зат айналымы, ритмділік, тұтастық тәрізді заңдылықтарға бөлінетіндігі жөнінде білетін боласыңдар. Белгілі бір күш антропогендік ландшафттарды оқып үйренуге және белгілі бір...

3.5-бөлім. «табиғи-аумақтық кешендер» сабақтары бойынша сендер білесіңдер: Географиялық қабық – Жердің ландшафттық қабығы, оның шегінде атмосфераның төменгі қабаттары, литосфераның беткі қабаты, бүкіл гидросфера мен биосфера бір-біріне өзара еніп және бір-бірімен өзара әрекеттестікте болады. Олардың өзара әрекеттестігі аумақтық-табиғи кешендердің (атК, ландшафттардың) түзілуіне – белгілі бір...

4. Әрбір географиялық ақпарат көзінің артықшылығы мен олқылықтары қандай? Өз тәжірибелеріңнен оларды пайдалануға қатысты мысалдар келтіріңдер. 5. Әрбір ақпарат көзімен жұмыс ерекшелігі неден көрінеді? 6. Географиялық ақпарат көзіндегі мәлімет уақыт өте келе ескіруі мүмкін бе? Жауаптарыңды мысалдармен растаңдар. 7. Әртүрлі дереккөздерде бірдей нысан немесе құбылыс туралы мәліметтер бір-бірімен...

Географтар картадағы географиялық нысандардың орналасуын есте сақтаудың қызықты тәсілдерін үнемі іздеген. 18-ғасырда географиялық карта жасаушы, лондондық Джон Спилсбери – «Кесілген географиялық карта» атты жаңа оқу құралын ойлап тапты. Ол географиялық карталардың ақ пен қара түсті нақыштарын ағаш панельге жапсырып, әртүрлі пішінді ұсақ қиындылар түрінде қиды. Әр қиынды шағын географиялық...

География Жердің литосфера, атмосфера, гидросфера және биосфера деген компоненттері өзара әрекеттесе отырып, біріккен өнім құратын табиғат бөлігін ғана зерттейді. Жердің бұл бөлігі географиялық қабық деп аталады. Белгілі бір тереңдік пен биіктікте Жердің өзара кірігу мен өзара әрекеттестік өрісі әлсірейді. Бірақ үдерістер мен олардың қасиеттері (мантиядағы үдерістер немесе ғарыштық энергия) жер...