Қазақ әдебиеті ҰБТ — тест сұрақтары жауаптарымен
Қазақ әдебиетін қазақ тілімен жұпта тапсырады — бұл филологияға, журналистикаға және педагогикаға жол. 40 сұрақ, 50 балл: ақын-жазушылар, шығармалар, кейіпкерлер және әдебиет теориясы.
ҰБТ 2027-дағы Қазақ әдебиеті: 40 ҰБТ-дағы сұрақ, 50 максималды балл, 8 спецификация бөлімі. Алғашқы байқау тест — тегін әрі тіркелусіз, әр қатенің талдауымен.
Онлайн тест: жауаптары бар 30 тапсырма
Жауап нұсқасын бас: дұрыс-бұрысын және дұрыс жауабын бірден көресің, кей тапсырмада талдауы да бар. Тегін, тіркелусіз.
«Бақытсыз Жамал» романының соңы немен аяқталғанын анықтаңыз.
М.Дулатұлының «Бақытсыз Жамал» романы (1910) қайғылы аяқталады: Жамал боран кезінде қайтыс болады. Сондықтан Ғали мен Жамалдың үйлену тойымен аяқталады деген нұсқа дұрыс емес.
«Аққулар ұйықтағанда» поэмасында аққуға оқ атқан кім?
Мұқағали Мақатаевтың «Аққулар ұйықтағанда» поэмасында қасиетті аққуға оқ атқан - ана: ол баласы үшін осындай қадамға барады.
Оқиғасы XIX ғасырдағы қазақ даласында болған тарихи шындықтарға негізделген прозалық шығарманы көрсетіңіз.
Ғ.Мүсіреповтің «Ұлпан» романы XIX ғасырдағы қазақ даласының өмірі мен тарихи оқиғаларына негізделген. «Еңлік - Кебек» - пьеса, «Құлагер» - поэма, ал «Ұшқан ұя» - Б.Момышұлының естелік сипаттағы повесі.
Құлагерді соққыға жығып өлтірген байды көрсетіңіз.
Ілияс Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасында Ақан серінің жауы Батыраш бай жарыста озып шыққан Құлагерді соққымен өлтіреді.
Арқат «пропискаға» отыру үшін қайда жолға шығады («Прописка»)?
Баян інісін қай жерде өлтіреді («Батыр Баян»)?
«Әсемпаз болма, әрнеге» өлеңінен алынған үзіндіні көрсетіңіз.
Бұл жолдар Абайдың «Әсемпаз болма әрнеге» өлеңінен: «Сен де бір кірпіш дүниеге, кетігін тап та, бар қалан». Ақын өнерге, еңбекке шақырып, әркім өз орнын тауып, қоғамға пайда келтіруі керегін айтады.
«Аңыздың ақыры» шығармасындағы алма ненің символы?
Шақан өңшең шуылдақтан бөліне қайда көшіп келеді («Шақан – Шері»)?
«Бір атаның балалары», «Аласапыран» шығармаларының авторын көрсетіңіз.
«Бір атаның балалары» повесі мен «Аласапыран» тарихи романы - жазушы Мұхтар Мағауиннің шығармалары.
Шоқан айдай ару Баянның алтын басты Қозы Көрпешке ғашықтығы жөніндегі жыр-дастанның әсерінен қай жаққа баруға құмартқан?
Қозы Көрпеш пен Баян сұлу кесенесі Аягөз өзені бойында, Аягөз ауданында орналасқан. Дастанның әсерінен Шоқан осы өңірге - Аягөзге - баруға құмартқан.
Өлең жолдары қандай ұйқасқа құрылған?
«Бір сандық бар емес түрде,
Емес түрде көрнекті.
Бір түкпірде беті перде,
Беті перде өрнекті».
Бірінші жол үшіншімен («түрде» - «перде»), екінші жол төртіншімен («көрнекті» - «өрнекті») ұйқасады: схема абаб. Мұндай ұйқас шалыс (кезекті) ұйқас деп аталады.
Ашқа – тамақ, жалаңашқа – киім, үйсіздерге – үй болса да, өз басын кемшілікке салып, жете алмаған жарлыша отын кесіп, шөп тасыған кейіпкерді көрсетіңіз.
Ш.Қанайұлы «Зар заман» шығармасында «Сауып ішер сүті жоқ, мініп көрер күші жоқ» деп нені айтып тұр?
Шортанбай Қанайұлы бұл жолдарда ақшаны сынайды: «Сауып ішер сүті жоқ, мініп көрер күші жоқ, ақша деген мал шықты». Яғни сүті де, күші де жоқ «мал» - ақша.
Қай туындының 29 нұсқасының 3 нұсқасында Бөкенбай мен Киікбай батырлар туралы жазылған?
Қазақтың «Қобыланды батыр» эпосының 29 нұсқасы белгілі, олар әр өңірдегі атақты жыршылардан жазып алынған. Сұрақтағы 29 нұсқа осы жырға сәйкес келеді.
Орыс офицерінің тірі қуыршағына айналған қызды көрсетіңіз.
Ж.Аймауытовтың «Ақбілек» романында басты кейіпкер Ақбілек ақ әскерлердің қолына түсіп, орыс офицерінің «тірі қуыршағына» айналады.
«Қаһар» романында Ақмола бекінісін алудың әдісін ұсынған башқұрт жауынгерін көрсетіңіз.
Өмірінің 30 жылын Талас жазба ескерткіштерін зерттеуге арнаған Жасағанның ендігі арманы қандай («Дабыл»)?
Азау қаласында туылып, Мамай бидің тұсында өмір сүрген жырауды көрсетіңіз.
Азау (Азов) қаласында шамамен 1490 жылы туған жырау - Доспамбет. Ол Ноғай ордасы заманында өмір сүріп, жорықтар мен ерлік туралы толғаулар шығарған.
Айтыста Қатағанның Сүйінбайдан жеңілуіне себеп болған жағдайды көрсетіңіз.
Қатаған айтыста өз күшін, атағын және елін әсірелей дәріптеп, қарсыласын менсінбей сөйлейді. Мұндай орынсыз мақтан оның сөзінің нанымдылығын әлсіретеді. Ал Сүйінбай Қатағанның әсіре мақтанын уәжді сөзбен әшкерелеп, ел намысын қорғайды. Сондықтан Қатағанның жеңілуіне оның орынсыз мақтануы себеп болады.
Асанқайғының Өлеңтіні көргенде айтқан сөзін көрсетіңіз.
«Нағыз әже қайда?» шығармасындағы Азаттың қыздарына айтып беретін ертегісін көрсетіңіз.
Сырға берік адал дос іздеуші лирикалық қаһарман кімнің өлеңінде көрініс табады?
Сәкен Сейфуллиннің «Сыр сандық» өлеңінде лирикалық қаһарман ішкі сырын сеніп айтуға болатын, сырға берік адал дос іздейді. Өлеңнің тақырыбы - достық пен сенім.
Қодар мен Қамқаның сорына себепкер болған кімдер?
«Диуани хикмет» шығармасында аты аталатын тұлғаны көрсетіңіз.
«Диуани хикмет» - Қожа Ахмет Яссауидің шығармасы; онда оның рухани ұстазы Арыстан баб жиі еске алынады.
«Еділдің ен тоғайына ел қондырып», кедейленген халықты байытып, «Еділ бойына мал толтыруды» арман еткен тұлғаны көрсетіңіз.
«Тортай мінер ақ боз ат» әңгімесінің басты кейіпкері кім?
Орхон ескерткіштері жазуы ғылымда қалай аталатынын көрсетіңіз.
Орхон ескерткіштеріндегі таңбалардың пішіні скандинав руналарына ұқсас болғандықтан, бұл жазу ғылымда руналық жазу деп аталады. Оны 1893 жылы дат ғалымы В.Томсен оқып шықты.
Демежанды Ши-амбыға аманатқа тапсырғанда қанша жаста еді («Тағдыр»)?
А.Платоновтың «Құмдағы мұғалім» әңгімесіндегі Мария Никифировнамен үндес бейнені көрсетіңіз.
Өз пән жұбың бойынша байқау ҰБТ — 10 сұрақ, нәтиже мен қателер талдауы бірден. Тіркелу қажет емес.
Қазақ әдебиеті жеке: ҰБТ форматындағы тест
40 сұрақ, 80 минут, балл бірден. Тек осы пән, нұсқаның басқа бөлімдерінсіз.
ҰБТ-дағы қазақ әдебиеті тақырыптары
Мектеп бағдарламасы — ауыз әдебиетінен бүгінгі күнге дейін.
Ертегілер мен батырлар жыры, «Қорқыт ата кітабы», Орхон жазулары, әл-Фараби, Ж. Баласағұн, М. Қашқари.
Асан қайғы, Қазтуған, Доспамбет, Шалкиіз, Ақтамберді, Бұқар жырау.
Махамбет, Шортанбай, Дулат, Абай, Ыбырай Алтынсарин, Шоқан Уәлиханов.
Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Мағжан Жұмабаев, Шәкәрім, Сұлтанмахмұт Торайғыров.
Мұхтар Әуезов, Сәбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, Бейімбет Майлин, Мұқағали Мақатаев, Олжас Сүлейменов.
Әдеби тектер мен жанрлар, өлең құрылысы, көркемдегіш құралдар: теңеу, эпитет, метафора.
Қазақ әдебиеті: ҰБТ 2027 спецификациясы және тест құрылымы
ҰТО 2027 жылғы спецификацияны әлі жарияламады. «2026 жылдан бастап қолдану үшін» құжаты күшінде — төменде оның құрылымы.
Тест бөлімдері
- Ежелгі дәуір әдебиеті
- Халық ауыз әдебиеті
- Жыраулар поэзиясы
- ХІХ ғасыр әдебиеті
- ХХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет
- ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы әдебиет
- Қазіргі заман әдебиеті
- Көркем шығарма үзіндісімен жұмыс
Тапсырма түрлері
- 25 — бір дұрыс жауапты
- 5 — контекст бойынша бір дұрыс жауапты
- 5 — бір немесе бірнеше дұрыс жауапты
- 5 — сәйкестікті анықтауға арналған
ҰТО құжаты: «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша Ұлттық бірыңғай тестілеуге арналған тест спецификациясы (2026 жылдан бастап қолдану үшін)
Авторды білу аз
ҰБТ-да кейіпкерлерді, сюжетті, жылдарды және көркемдік тәсілдерді сұрайды. Тегін 10 сұрақтан баста — қай кезең ақсап тұрғанын көресің.
ҰБТ-дағы қазақ әдебиеті туралы сұрақтар
Оны немен тапсырады және қалай дайындалу керек.
Қазақ тілімен жұпта: «Қазақ тілі + Қазақ әдебиеті». Жұпты мамандыққа қарай таңдайды.
Қазақ филологиясы, журналистика және қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерін даярлау. Толық тізім — төмендегі мамандықтар бөлімінде.
Қысқаша мазмұнын ғана емес, бағдарламадағы шығармалардың өзін оқып, теорияны қайталау керек: тектер, жанрлар және көркемдегіш құралдар. Байқау тест балдың қай кезеңде жоғалатынын көрсетеді.
«Қазақ әдебиеті» пәнімен қайда түсуге болады
ҰБТ-да осы пәнді тапсыратын бейіндік пән жұптары мен мамандықтар — өту балдары және ЖОО-лармен.
Тіркеліп, тегін тест жаз
Алғашқы байқау тест — 0 ₸, картасыз. Тесттен кейін бірден: балл, әр қатенің талдауы және әлсіз тақырыптар жоспары.
Аккаунтыңыз бар ма? Кіру
Сұрақтарыңыз бар ма?
Чатқа жазыңыз — бот бірден жауап береді, адам керек болса, менеджерді қосады. Мектептің, мұғалімнің не ата-ананың өтінімі де сол жерде қалдырылады.
Сәлеметсіз бе! Сіз кімсіз — солай тезірек көмектесемін немесе өтінімді менеджерге беремін.