Пара сүйікті пән бойынша емес, мамандық бойынша таңдалады: әр білім беру бағдарламасының тобы өз комбинациясына қатаң байланысты. Математика + физика — инженерия мен энергетика, математика + информатика — IT, биология + химия — медицина мен фармация, дүниежүзі тарихы + құқық негіздері — заңгерлік. Өтініш бергеннен кейін параны ауыстыруға болмайды.
Негізгі паралар және олар нені ашады
Математика + физика: инженерлік, құрылыс, энергетикалық және көлік бағдарламалары. Математика + информатика: ақпараттық технологиялар, ақпараттық қауіпсіздік, деректер аналитикасы — соңғы жылдардағы ең бәсекелі пара.
Биология + химия: медицина, стоматология, фармация, ветеринария, биотехнология. Дүниежүзі тарихы + құқық негіздері: заңгерлік, халықаралық құқық, кеден ісі. География биологиямен, математикамен немесе тарихпен парада — туризм, экология, геодезия.
Тілдік паралар — қазақ тілі мен қазақ әдебиеті, орыс тілі мен орыс әдебиеті — филология, журналистика, педагогика және аударма ісіне жетелейді.
Әрекет тәртібі: мамандықтан параға
Алдымен шынымен қалайтын 3–5 мамандықты таңда. Әрқайсысының бетін ашып, бейіндік парасы мен өткен жылдардағы өту балын қара. Таңдаған мамандықтардың бәрінде пара сәйкес келсе — шешім қабылданды.
Паралар әртүрлі болса — жеке мамандықты емес, бағытты таңдауға тура келеді. Жиі кездесетін қате: «жеңілірек» параны алып, кейін қажет бағдарламаның онымен қолжетімсіз екенін білу.
Параны тартатыныңды қалай тексеру керек
«Маған физика ұнайды» деген сезім мен физикадан алатын нақты балл — екі бөлек нәрсе. Қарастырып жүрген пара бойынша байқау тест өт: бір пәннен тұрақты жартыдан аз болса, емтиханға дейін дәл соны көтеру керек, екеуін бірден емес.
Өзіңді сыныптастарыңмен емес, таңдаған мамандықтың өту балымен салыстыру керек. EduTest-тегі грант трекері мұны әр байқау тесттен кейін автоматты түрде жасайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жоқ. Рұқсат етілген комбинациялар ресми бекітілген: мысалы, математика биологиямен тапсырылмайды. Паралар тізімі білім беру бағдарламаларының топтарына байланысты.
Қамтуы ең кең параны ал. Математика + физика және биология + химия ең көп бағдарламаны ашады. Бірақ бір жыл бойы қате дайындалғаннан гөрі, бір кешті мамандықтар каталогына жұмсаған дұрыс.
Шығармашылық бағдарламаларда бейіндік пара жоқ — оның орнына ЖОО-ның өзінде шығармашылық емтихан тапсырылады, ал ҰБТ міндетті пәндермен шектеледі.
Мұны өз балыңда тексергің келе ме? Байқау тест тегін және тіркелусіз.
Байқау тестті өту