Химия ҰБТ — тест сұрақтары жауаптарымен

Күміс сұйылтылған HNO₃-пен әрекеттескенде NO бөлінеді: 3Ag + 4HNO₃ → 3AgNO₃ + NO↑ + 2H₂O. NO₂ концентрлі қышқылмен әрекеттескенде түзіледі.

Кремнезем (SiO2) — кремний және оттегі атомдарынан тұратын минеральды зат. Кремнеземнің формуласы SiO2, яғни бір кремний атомы мен екі оттегі атомынан құралған. Кремнийдің тотығу дәрежесін анықтау үшін химиялық формуладағы элементтердің тотығу дәрежелерін ескеру керек. Оттегі әдетте -2 тотығу дәрежесіне ие, ал кремнийдің тотығу дәрежесін «х» деп белгілесек: Si + 2(-2) = 0 Біз теңдеуден кремнийдің тотығу дәрежесін есептейміз: x - 4 = 0 x = +4 Табамыз, кремнийдің тотығу дәрежесі +4.

Альдегидтерге сапалық реакция - жаңа тұндырылған Cu(OH)₂-мен қыздырғанда қызыл Cu₂O тұнбасының түзілуі: RCHO + 2Cu(OH)₂ → RCOOH + Cu₂O↓ + 2H₂O.

C₆H₁₂ → C₆H₆ + 3H₂. n(C₆H₁₂) = 56/84 = 2/3 моль, теория бойынша m(C₆H₆) = 2/3 · 78 = 52 г. Шығым 70% болғандықтан m = 52 · 0,7 = 36,4 г.

M(X) = 14 · 4 = 56 г/моль. n(C) = n(CO₂) = 26,4/44 = 0,6 моль, n(H) = 2n(H₂O) = 2 · 10,8/18 = 1,2 моль, C : H = 1 : 2, формула (CH₂)n, 14n = 56, n = 4. X - C₄H₈, сутек атомдарының саны 8.

Метилоранж сілтілік ортада сары түске боялады. Күшті негіз бен әлсіз қышқылдан түзілген тұздар аниондары бойынша гидролизденіп, сілтілік орта береді: K₂CO₃ және Na₂S. NaCl, KCl бейтарап, ал AgNO₃, CuSO₄ қышқыл орта береді.

NO₂ құрамында азоттың тотығу дәрежесі +4, NO-да +2, N₂O-да +1, ал NH₃-те −3. Ең төмен мәні NH₃-те.

H мен Cl - бейметалдар, электртерістіктері әртүрлі (3,0 − 2,1 = 0,9), сондықтан ортақ электрон жұбы Cl атомына қарай ығысады. Бұл ковалентті полюсті байланыс (HCl).

Комплекс түзуші - Cu²⁺, оны төрт NH₃ лиганды қоршайды. Координациялық сан лигандтар санына тең, яғни 4.

Фотоэлементке жарық әсерінен электронды оңай шығаратын металл қажет. Сілтілік металдарда топта төмен түскен сайын сыртқы электрон ядродан алыстайды, сондықтан Rb мен Cs электронды ең оңай береді. Fr радиоактивті, сондықтан практикада қолданылмайды.

Гомогенді реакцияның жылдамдығы - уақыт бірлігіндегі концентрацияның өзгерісі: v = ±Δc/Δt. Δn/(S·Δt) формуласы гетерогенді реакцияға жатады.

IIA тобында жоғарыдан төмен қарай атом радиусы артады, сыртқы электрондар әлсіз ұсталады, сондықтан металдық қасиет күшейеді: Be → Mg → Ca → Sr → Ba.

Тотығу - электрон беру, тотығу дәрежесінің артуы: B⁰ − 3ē → B⁺³. Қалған өзгерістерде тотығу дәрежесі кемиді (Cu⁺² → Cu⁰, O₂⁰ → O⁻², S⁺⁶ → S⁺⁴), бұл тотықсыздану процестері.

Күкірт(IV) оксиді SO₂ - өткір тұншықтыратын иісі бар түссіз газ. SO₃ қалыпты жағдайда ұшқыш сұйықтық, ал SO мен SO₄ күкірттің тұрақты оксидтері емес.

Ақ фосфор молекулалық кристалдық торлы (P₄), сарымсаққа тән иісі бар улы зат. Иісі жоқ ұнтақ тәрізді зат - қызыл фосфор.

Fe HCl-мен FeCl₂ береді, ал FeCl₃ алу үшін Cl₂ қажет: 2Fe + 3Cl₂ → 2FeCl₃ (X = Cl₂). FeCl₃-тен Fe(OH)₃ тұнбасын сілтімен аламыз: FeCl₃ + 3KOH → Fe(OH)₃↓ + 3KCl (Y = KOH).

FeCl₃ + 3NaOH → Fe(OH)₃↓ + 3NaCl: ерігіш тұз бен сілті әрекеттеседі, Na⁺ және Cl⁻ иондары өзгермейді, сондықтан қысқартылған теңдеу Fe³⁺ + 3OH⁻ → Fe(OH)₃↓. Басқа жұптарда OH⁻ иондары жоқ немесе реакция жүрмейді.

Cu + Hg(NO₃)₂ → Cu(NO₃)₂ + Hg. Тақтайша массасы 62,72 − 60 = 2,72 г-ға артты, 1 моль үшін 200 − 64 = 136 г, сондықтан n = 2,72/136 = 0,02 моль. m(Cu(NO₃)₂) = 0,02 · 188 = 3,76 г, ерітінді массасы 240 − 2,72 = 237,28 г, ω = 3,76/237,28 ≈ 1,58%.

Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂, Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂; n(H₂) = 12,32/22,4 = 0,55 моль. Егер n(Mg) = x, n(Zn) = y болса, x + y = 0,55 және 24x + 65y = 21,4, осыдан x = 0,35 моль, m(Mg) = 8,4 г, ω(Mg) = 8,4/21,4 ≈ 39,25%, яғни шамамен 39,2%.

Целлюлоза массасы 270 · 0,6 = 162 кг, (C₆H₁₀O₅)n + nH₂O → nC₆H₁₂O₆ бойынша теориялық глюкоза 162/162 = 1 кмоль. C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O: n(CO₂) = 100,8/22,4 = 4,5 кмоль, n(глюкоза) = 4,5/6 = 0,75 кмоль. Шығым 0,75/1 = 75%.

Екі спирт те CuO-мен 1 : 1 әрекеттеседі: RCH₂OH + CuO → RCHO + Cu + H₂O, сондықтан реагенттер толық әрекеттескенде n(спирттер) = n(CuO) = 16/80 = 0,2 моль. Егер n(этанол) = x, n(пропанол-1) = y болса, x + y = 0,2 және 46x + 60y = 10,6, осыдан x = 0,1 моль, m(этанол) = 4,6 г.

Күрделі зат — құрамында әртүрлі химиялық элементтердің атомдары химиялық байланысқан зат. Дұрыс жауап: сода. Соданың құрамында бірнеше элемент бар: мысалы, натрий карбонатының формуласы — Na₂CO₃ (натрий, көміртек және оттек атомдары). Сондықтан ол күрделі затқа жатады. Ал ауа мен жез — қоспалар, темір — жай зат.

Жасыл өсімдіктерде жарықта CO₂ мен судан глюкоза түзілу процесі - фотосинтез: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ (хлорофилл қатысады).

Кумулденген қос байланыстар бір көміртек атомымен ұласып жатады: C=C=C. Мұндай диендер - пропадиен-1,2 (CH₂=C=CH₂) және бутадиен-1,2 (CH₂=C=CH-CH₃). 1,3-диендерде қос байланыстар қосарласқан, 1,4- және 1,5-диендерде оқшауланған.

Қышқыл тұз бірінші сатыда металл катионы мен қышқыл қалдық анионына ыдырайды: NaHSO₄ → Na⁺ + HSO₄⁻. H⁺ және SO₄²⁻ иондары тек екінші сатыда түзіледі: HSO₄⁻ → H⁺ + SO₄²⁻.

AgNO₃ + HI → AgI↓ + HNO₃. Күміс йодиді - сары тұнба (AgCl ақ, AgBr ақшыл сары).

Сұрақтың мазмұны: "Теріні залалсыздандыру үшін спирттік ерітінді түрінде қолданылатын антисептикалық зат" 1. Этанол - антисептикалық қасиеттері: Этанол (немесе этил спирті) теріні залалсыздандыру үшін кеңінен қолданылатын зат. Оның антисептикалық қасиеттері микроорганизмдерді жою қабілетімен байланысты. Спирт концентрациясы 60-80% болғанда бактерияларды тиімді жоя алады. 2. Спирттік ерітінді: Этанол көбінесе спирттік ерітінді болып дайындалады (мысалы, 70% спирт), сондықтан ол сұрақтың шарттарына толық сәйкес келеді.

ΔH = [12·ΔH°(CO₂) + 14·ΔH°(H₂O)] − 2·ΔH°(C₆H₁₄): −8326 = 12·(−393,5) + 14·(−285,8) − 2x = −8723,2 − 2x. Осыдан 2x = −397,2, x = −198,6 кДж/моль.

Mn белсенділік қатарында Al мен H арасында тұрады, сондықтан катодта Mn²⁺ + 2ē → Mn және 2H₂O + 2ē → H₂ + 2OH⁻ реакциялары қатар жүреді. Катодта Mn және H₂ түзіледі.

SO₂ + O₂ → SO₃ реакциясында күкірттің тотығу дәрежесі +4-тен +6-ға өседі (S⁺⁴ − 2ē → S⁺⁶), яғни күкірт тотықсыздандырғыш. Cu + H₂SO₄ кезінде S⁺⁶ → S⁺⁴ (тотықтырғыш), ал қалған екі реакцияда тотығу дәрежесі өзгермейді.