География ҰБТ — тест сұрақтары жауаптарымен

Шөл зонасы Қазақстанда ең үлкен аумақты алып жатыр, ол елдің жартысына жуығын құрайды. Оның құрамына Тұран ойпатының басым бөлігі, Үстірт, Бетпақдала және құмды алқаптар кіреді; топырағы негізінен сұр-қоңыр.

ГЛОНАСС - Ресейдің ғаламдық навигациялық жерсеріктік жүйесі. Landsat - АҚШ-тың Жерді қашықтан зондтау жерсеріктері, KazEOSat-1 - Қазақстанның Жерді бақылау жерсерігі, ал ERDAS Imagine - кескіндерді өңдеуге арналған бағдарламалық жасақтама.

Буряттар дәстүрлі түрде тибет буддизмін ұстанады. Еврейлердің діні - иудаизм, поляктар негізінен католик дінін, украиндар негізінен православие дінін ұстанады.

Семей полигонында алғашқы ядролық сынақ 1949 жылы 29 тамызда жасалды. Сынақтар 1989 жылға дейін жалғасты, нәтижесінде Орталық және Шығыс Қазақстанның бірқатар аумағы радиациялық зақымданды.

Рекреациялық география демалу мен емделуге арналған аумақтарды (курорттар, санаторийлер, туристік аймақтар) зерттейді. Әлеуметтік география халық пен қоғамды, геоморфология жер бедерін, экономикалық география шаруашылықты зерттейді.

Табиғат кешендері масштабы бойынша планеталық және материктік (Аустралия), аймақтық (Тұран ойпаты сияқты ірі табиғи аумақтар) және жергілікті (өзен арнасы, шығанақ) болып бөлінеді. Сондықтан Тұран ойпаты аймақтық деңгейдегі кешен.

Қазақстанның ең биік нүктесі — Хан-Тәңірі шыңы. Ол Тянь-Шань тау жүйесіндегі Тәңіртау жотасында орналасқан. Хан-Тәңірінің жартас шыңының биіктігі — 6995 м. Ал шыңды жауып жатқан мұз жамылғысын қоса есептегенде, оның биіктігі шамамен 7010 м деп көрсетіледі. Географиялық биіктік ретінде көбіне жартас шыңының көрсеткіші алынады.

Мистраль - Францияның оңтүстігінде Рона аңғарымен соғатын күшті суық жел. Бриз - жағалауда тәулік ішінде бағытын өзгертетін жел, муссон - маусымдық жел, ал торнадо - қуатты ауа құйыны.

Теміржол көлігі ауа райына ең аз тәуелді: жыл бойы тұрақты жұмыс істейді. Су көлігі мұз бен дауылға, автомобиль көлігі қар мен тайғақ жолға, әуе көлігі тұман мен желге тәуелді.

Физикалық география географиялық қабықты, оның табиғи компоненттері мен табиғи кешендерін зерттейді. Саяси-географиялық жағдай саяси географияның, ал елтану елдерді кешенді сипаттайтын саланың нысаны.

Adobe Photoshop - растрлық графика редакторы, оның негізгі қызметі кескіндерді салу мен өңдеу. Векторлық графикамен Adobe Illustrator сияқты бағдарламалар жұмыс істейді, ал үш өлшемді үлгілерді арнайы 3D-бағдарламалар жасайды.

Буряттар дәстүрлі түрде тибет буддизмін ұстанады. Еврейлердің діні - иудаизм, ал украиндар мен чехтар христиан дәстүріндегі халықтар.

Постиндустриялық экономикада жетекші орынды қызмет көрсету саласы алады, әсіресе ақпарат, білім және технологиялармен байланысты қызметтер. Ауыр өнеркәсіп индустриялық кезеңге, ал мал және өсімдік шаруашылығы аграрлық кезеңге тән.

Шөлейттену - құрғақ аймақтарда топырақтың тозуы мен өсімдік жамылғысының азаюы. Жел эрозиясы құнарлы беткі қабатты ұшырып, жердің тозуына әкеледі. Ормандардың көбеюі мен мол ылғалдану, керісінше, топырақты қорғайды.

ГАЖ деректер базасында атрибуттық деректер объектінің тақырыптық (сандық, мәтіндік) сипаттамаларын, яғни қасиеттерін береді. Объектінің орны мен пішіні кеңістіктік (картографиялық) деректермен сипатталады.

БҰҰ-ның Қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясы Рио-де-Жанейрода 1992 жылы маусымда өтті. Онда орнықты даму жолын белгілейтін XXI ғасырға арналған күн тәртібі (Agenda 21) қабылданды.

Қара металлургияның шикізаты - темір рудасы, ал Әйет - Қостанай облысындағы темір рудасы кен орны. Теңіз - мұнай, Екібастұз - көмір, Жезқазған - мыс кен орны.

Ағынды көлден өзен ағып шығады: Виктория көлінен Ніл өзені бастау алады. Алакөл, Балқаш және Ыстықкөл - тұйық көлдер, олардан ағып шығатын өзен жоқ.

Гумидті климатта жауын-шашын мөлшері булану мөлшерінен көп, яғни ылғал артық. Амазонка алабында жылына орта есеппен 2000 мм-ден астам жауын-шашын түседі, ал Сахара, Өлім аңғары және Арабия - құрғақ (аридті) климатты аймақтар.

Вернадский бойынша биогенді зат - тірі ағзалар түзген және өңдеген заттар: таскөмір, мұнай, газ, әктас. Тірі зат - қазіргі тірі ағзалар жиынтығы, биокосты зат (топырақ) тірі және жансыз табиғаттың өзара әрекетінен пайда болады, ал жансыз зат тіршіліксіз түзіледі.

Логистикада ГАЖ көлік жолдарының картасы мен көліктердің орналасуы туралы деректерді біріктіріп, тиімді маршрут салуға және көліктердің қозғалысын басқаруға көмектеседі. Қалған нұсқалар басқа салаларға (табиғи ресурстар мониторингі, метеорология, демография) жатады.

Табиғи өсім коэффициенті туу және өлім-жітім коэффициенттерінің айырмасына тең. Туу мен өлім-жітім коэффициенттері жеке-жеке алынады, ал ішкі көші-қон коэффициенті халықтың қоныс аударуын көрсетеді.

Үнді-еуропалық тіл семьясында сөйлейтіндер әлем халқының жартысына жуығын құрайды (ағылшын, испан, хинди, орыс, неміс, француз тілдері). Қытай-тибет семьясы сөйлеушілер саны бойынша екінші орында.

Көмірқышқыл газы (CO₂) - жылыжай газы: ол Жер бетінен шығатын жылулық (инфрақызыл) сәулені ұстап қалады. Оның ауадағы үлесі артқан сайын атмосфера көбірек қызады, жылыжай эффектісі күшейеді.

Географиялық мониторинг жер беті, әуе (авиациялық) және ғарыштық әдістермен жүргізіледі. Салыстыру, математикалық талдау және модельдеу - географиялық зерттеудің жалпы әдістері, мониторингтің түрлері емес.

Ақкөл қаласы Ақмола облысында орналасқан, ал Ақмола облысы Қазақстанның солтүстік өңіріне жатады.

Қаратау тауының едәуір бөлігі әктас пен доломиттен түзілген, ал суда еритін тау жыныстарында карст құбылыстары дамып, үңгірлер пайда болады. Сондықтан Қазақстанда үңгірлер көп кездесетін тау - Қаратау.

Тобыл өзені Қазақстанда (Қостанай облысында) басталып, Ресей аумағына өтеді және Ертіске құяды, сондықтан ол трансшекаралық. Сарысу, Нұра және Жем өзендері тек Қазақстан аумағында ағады.

Ауа райы - тропосфераның белгілі бір жерде және белгілі бір уақытта көрсеткіштерінің (температура, қысым, ылғалдылық, жел, бұлттылық) жиынтығы. Ауа температурасы мен қысымы - ауа райының жеке элементтері, ал ауа массасы - қасиеттері біртекті үлкен ауа көлемі.

Батыс Қазақстан – мұнай мен газ ресурстарына бай аймақ болып табылады. Бұл жерде дәстүрлі түрде мұнай өнеркәсібі дамыған, және құбыр көлігі осы ресурстарды тасымалдауға бағытталған. Батыс Қазақстанда мұнай мен газ өндіру, тасымалдау, өңдеу инфрақұрылымы жақсы дамыған.