Орта ғасырлар: жауаптары бар ҰБТ 2027 тесті

Моңғол империясы ыдырағаннан кейін, Иранда құрылған тәуелсіз моңғол мемлекеті - Хулагу мемлекеті. Хулагу мемлекеті, сонымен қатар, Ирактан Ауғанстанға дейінгі аралықта орналасқан. Ол 1256 жылы Хулагу ханның басшылығымен құрылған және Моңғол империясының батыс бөлігінің билігін жүзеге асырды. Хулагу мемлекеті Иран территориясында ұзақ уақыт бойы орнығып, елдің экономикалық және мәдени өміріне маңызды әсер етті. Хулагу мемлекеті Иранның мәдениетінің, өнерінің және архитектурасының дамуына ықпал жасап, көптеген ғалымдарға және мәдени қауымдастықтарға қолдау көрсетті.

Түркі мәдениетінде отбасы және балалардың қамқоршысы ретінде танылған фигура – Ұмай ана. Ұмай ана – түркі мифологиясында отбасының, әйелдердің, балалардың және әсіресе, нәрестелердің қорғаушысы болатын қасиетті тұлға. Ол балалардың игілігі мен отбасының амандығын қорғауға арналған періште ретінде саналады. Ұмай ананың түсінігі түркілердің отбасы құндылықтарына, балаларға деген сүйіспеншілік пен қамқорлыққа ерекше бағалауын көрсетеді. Қалған тұлғалар да түркі мифологиясында маңызды, бірақ олардың рөлі мен мағынасы әр түрлі. - Зеңгі баба – егіншіліктің, мал шаруашылығының символы және шаруалардың қамқоршысы.

1735 жылы Ұлы жүз жеріне соққы берген жоңғар қоңтайшысы – Қалдан Серен. 1. Қалдан Серен (дұрыс жауап): - Бұл жауап дұрыс, себебі тарихи жазбалар бойынша Қалдан Серен 18 ғасырдың 30-шы жылдарында жоңғар хандарының бірі болып, Қазақстанның оңтүстік-батыс өңіріне жиі шабуылдар жасаған. 1735 жылы Ұлы жүз жеріне соққы беру оның саяси әрекетінің нәтижесі ретінде қарастырылады. - Оқушы бұл жауапты таңдауы мүмкін, өйткені тарихта Қалдан Сереннің билігі мен жоңғарлардың Қазақ жеріне жасаған шабуылдарының кеңінен талқылануы, сондай-ақ оның атымен байланысты көптеген деректер бар.

Есім хан – Қазақ хандығы тарихында маңызды орын алған тұлғалардың бірі. Оның тұсында Қазақ хандығының шекарасы кеңейіп, мемлекет тұрақтылығын нығайту бағытында көптеген әрекеттер жасалды. Есім ханның ордасы Түркістан қаласында орналасқан. Түркістан – тарихи-мәдени маңызы зор қала, сондай-ақ Қазақ хандығының рухани орталығы болып саналады. Ол жерде көптеген тарихи және архитектуралық ескерткіштер, соның ішінде әйгілі Қожа Ахмет Яссауи кесенесі орналасқан. Сондықтан, дұрыс жауап – Түркістан.

Сұрақта Орталық Азия аумағында Ғұн империясы ыдырағаннан кейін мемлекет құра бастаған тайпаларды анықтау қажет. Сұрақтағы жауап нұсқалары: сақтар, моңғолдар, арабтар, түркілер. Олардың әрқайсысының тарихтағы орны мен ықпалына да назар аудару маңызды. 1. Сақтар: Сақтар – біздің заманымыздан бұрынғы VI-IV ғасырларда өмір сүрген, Орталық Азияда орын теуіп, көне парсылармен және гректермен байланысы болған тайпалар. Олар Ғұн империясының құрылуынан бұрын өмір сүрген, сондықтан бұл нұсқа дұрыс емес. - Неге оқушы бұл нұсқаны таңдайды: Сақтар тарихи жағынан Орталық Азиямен байланысты, бірақ олардың уақыт дәуірі Ғұн империясынан бұрын болған.

756 жылы Түргеш қағандығын құлатып, билікті өз қолына алған тайпа — Қарлұқ. Бұл кезеңде Қарлұқ тайпасы Түргеш қағандығының әлсіреуімен байланысты өз ықпалын арттырып, билікті қолға алған. Түргештер керуен жолдарында стратегиялық орналасқан болатын, бірақ ішкі саяси тұрақсыздықтың салдарынан Қарлұқтар оларды жеңіп, аймақтағы басты саяси күшке айналды.

1. Қозыбасы: - Сәйкестігі: Қазақ хандығының алғашқы құрылуы кезінде, 1465-1466 жылдары Қозыбасы жерінде Жәнібек пен Керей хандар Қазақ хандығын құрады. Бұл орын қазақ тарихында маңызды орынға ие. - Неге таңдауы мүмкін: Көптеген оқушылар осы тарихи фактыны білуі мүмкін және қазақ хандығының тарихымен танысқан кезде Қозыбасы туралы ақпараттар алады. 2. Тараз: - Сәйкестігі: Тараз – қазақ жеріндегі маңызды тарихи қала, бірақ ол Қазақ хандығының алғашқы ордасы ретінде танылмайды. Ол бұрынғы Жетісу, Қарахан мемлекетінің орталығы болған. - Неге таңдауы мүмкін: Оқушылар Тараздың тарихи маңыздылығын есте сақтауы мүмкін, сондықтан олар оны алғашқы орда деп ойлауы ықтимал.

1710 жылы Қарақұмда өткен қазақтардың құрылтайы – тарихымызда маңызды оқиға. Бұл құрылтай бірнеше жүздің өкілдерін жинап, еліміздің болашағына қатысты мәселелерді талқылау үшін ұйымдастырылған. Сұрақ бойынша берілген төрт тұлға тарихи тұлғалар, бірақ жауап дұрыс ретінде Тәуке хан болып табылады. Тәуке хан қазақ халқының үш жүзінің басын біріктіру мен мемлекет құрылымын нығайту жолында маңызды рөл атқарған. Ол өзінің замандас көптеген билеушілерімен бірге қазақтарды бір бұрышқа біріктіру үшін, 1710 жылы Қарақұмда жиналыс өткізуге шешім қабылдаған.

Батыс Түрік қағанатының қысқы ордасы қай жерде болды? 1. Мыңбұлақ 2. Түркістан 3. Суяб (дұрыс жауап) 4. Жетісу 1. Мыңбұлақ: - Неге сәйкес келмейді: Мыңбұлақ – Батыс Түрік қағанатының қысқы ордасы болған жер емес. Бұл жерді көбірек басқа тарихи және мәдени мағынада пайдаланылған. - Неге оқушы бұл жауапты таңдауы мүмкін: Оқушы Мыңбұлақтың атауын сол кезеңдегі маңызды тарихи орындармен байланыстырып таңдауы мүмкін. 2. Түркістан: - Неге сәйкес келмейді: Түркістан Батыс Түрік қағанатының қысқы ордасы ретінде емес, кейінгі исламдық кезеңде маңызға ие болған аймақ болып табылады.

Моғолстандағы мемлекеттің негізін қалаған дулат тайпасына тиесілі аумақ – Маңлай-Сүбе. Моғолстан – XIV ғасырда қазіргі Қазақстан мен Қырғызстан аумақтарында құрылған мемлекеттің атауы. Бұл мемлекетте дулат тайпасы маңызды рөл атқарды. Маңлай-Сүбе – Моғолстан мемлекетінің құрамында болған және дулат тайпасының негізгі территориясы. Бұл аймақ, негізінен, Тянь-Шань тауларының солтүстігі мен шығысында орналасқан. Жауап: Маңлай-Сүбе (дұрыс жауап).